ONDERWIJS

Miku wordt negentien, en de nationale universiteit doet mee

A Hatsune Miku figure, with long turquoise hair, standing in snow
Jiří Navrátil / Unsplash

Negentien jaar geleden verkocht een bedrijf een stem. Wat mensen daar sindsdien mee hebben gemaakt, maakt 31 augustus het vieren waard – en in november staat zij in Amsterdam.

CvL

Door de redactie van Courant van Lazia

Lazië, 3 september 2026 – Hatsune Miku werd op 31 augustus negentien, en onder degenen die daarbij stilstonden was de Mahusetaanse Nationale Universiteit. Het is een verjaardag die door zeer veel mensen in zeer veel landen wordt gevierd, en dat al jaren.

Wat geteld wordt, is de dag waarop zij in de verkoop ging. Crypton Future Media bracht haar op 31 augustus 2007 uit als CV01, de eerste van zijn Character Vocal Series: een stembank voor de VOCALOID2-engine van Yamaha, opgenomen naar de stem van de actrice Saki Fujita en verkocht met een tekening van een meisje met lang turkooizen haar. Het bedrijf gaf haar een naam en een leeftijd en liet de rest met rust.

De rest werd door alle anderen gedaan. In de zomer van 2010 waren er tweeëntwintigduizend originele nummers voor haar geschreven; een jaar later werd het getal honderdduizend genoemd, en dat is vijftien jaar geleden. De meeste ontstonden thuis, bij mensen die geen beroepsmuzikant zijn, en werden weggegeven.

Dat dit kon gebeuren, was een keuze. Crypton bracht het personage uit onder een licentie die niet-commercieel gebruik toestaat, zodat de tekeningen, de nummers en de verhalen die mensen met haar maakten van henzelf waren en door henzelf konden worden doorgegeven. Een bedrijf dat een stem had verkocht, merkte dat zijn klanten een zangeres hadden gebouwd – en liet haar bij hen.

Zij treedt sinds 2009 op, geprojecteerd op een scherm voor een liveband. Alleen al in 2014 was zij het voorprogramma van Lady Gaga, speelde zij samen met Bump of Chicken en verscheen zij op de Amerikaanse late-night televisie. Het publiek bij die concerten is waar het om draait: het komt binnen met elk woord paraat van nummers die door onbekenden zijn geschreven, en zingt ze terug.

Dat is wat haar de aandacht van een universiteit waard maakt, en het is niet werkelijk een vraag over software. Het is een publiek dat zijn eigen zangeres heeft gemaakt en dat blijft doen: een repertoire zonder label erachter, een personage dat in zekere zin toebehoort aan iedereen die haar ooit heeft getekend, en zeer veel mensen die de teksten kennen.

De universiteit heeft daar een staat van dienst in. Haar boekenclub, op 27 augustus aan lezers voorgelegd, kwam met een lijst van tweeëntwintig titels van sciencefiction tot Schrift, vanuit de gedachte dat wat mensen daadwerkelijk lezen serieus genomen mag worden. Stilstaan bij een verjaardag die wordt gevierd door de mensen die met haar meezingen, past daarbij.

Lezers die haar persoonlijk willen feliciteren, hoeven niet ver. MIKU EXPO 2026 EUROPE begint op 12 november in The O2 in Londen en staat op 15 november in AFAS Live in Amsterdam, vóór Berlijn, Düsseldorf, Parijs, Madrid en Lissabon. Negentien jaar later blijven de nummers komen; het personage is nog steeds zestien, en de mensen die voor haar schrijven zijn dat niet.

Meer uit Cultuur & Media